Ir al cuntegn

Adie

tudestg svizzer

Ins di en la Svizra dal nordost

A revair

Adie mitenand — a pliras persunas

Schaffusa

Dnua ella deriva

Adie è il adieu franzos, translatà en tudestg svizzer cun in accent strusch midà. Il pled franzos consista da à e Dieu: ins affidava a Dieu quel che partiva, sco fan l’italian addio e l’ispagnol adiós. Tenor Wikipedia era adieu anc la furma da cumià la pli cumuna en tudestg fin il 1914, cura ch’ina propaganda ostila al franzos l’ha stgatschà a favur dad Auf Wiedersehen. En la Svizra tudestga è el restà viv.

L’Idiotikon, il grond dicziunari dal tudestg svizzer, registra quai gia en ses emprim tom, en 1881, en ina pluna da furmas, adie, adi, ade, adijè, dad Argovia fin a Nidwald, passant per Appenzell, Basilea, Berna e Turitg. A Basilea-Citad, remartga el, ins la deiva era cun arrivar. El mantegna intgins bels dievers: ade mache, per ils pitschens che fan adia cun la maun, adie gā, per in uffant che va a spassegiar, ed a Lucerna «dir adia al mund» per tgi che entra en claustra.

Il gieu al plazzescha a Schaffusa, en il nordost dal pajais. Nagut en las funtaunas consultadas fa ordlonder in pled propri a questa regiun: Wikipedia di ch’el è fitg derasà en tut la Svizra tudestga. Ins al dovra plitost cura ch’ins sa saluda cun “vus”; tranter amis ins di tschau u tschüss.

En diever

Per bandunar curtaschaivlamain in negozi, ina reuniun u ina stanza da classa:

  • «Adie mitenad, fin mardi!» — Adia tuts, fin mardi!
  • «Adia, ed in bel dumengia!» — Adia, ed in bel dumengia!

Funtaunas: Idioticon svizzer, tom I (1881), col. 90, « adie »; Wikipedia en tudestg, « Adieu ».