Ir al cuntegn

Laterna dal Guet

Svolar fin a Losanna
Anc ad anflarChattà

Quella dal guardian che cloma las uras da la tur da la catedrala, mintga notg.

Sin Wikipedia: Kathedrale Notre-Dame (Lausanne)

Stgazi da Losanna

Mintg’irada, in pau avant las diesch, sa raiva in guardia fin sisum il clutger da la catedrala, sur la Cité. Là survain el ina pitschna stanza situada aut, metta en in lung mantel stgir ed in chapè da feltra e pendla ina laterna vi dal parapet. Cur che ils diesch culps han terminà da vibrar, sa volva el vers l’ost, cun ils mauns enturn la bucca, e cloma a la citad durmienta: «C’est le guet! Il a sonné dix!» («Quai è il guardia! Igl ha tutgà diesch!»). Lura prenda el sia laterna, fa in gir per la gallaria e repeta il clom vers mintga dals trais auters horizonts. Uschia sa raiva el mintga ura puspè sisum, fin a las duas la damaun, senza in sulet sair liber.

Las archivas al menziunan gia dal 1405. Da lez temp era ses mastergn util: survegliar ils tetgs per annunziar la minima flomma, trair las cordas da las zainas, dir l’ura. Il 20avel tschientaner al ha prendì davent toc per toc. Las zainas èn daventadas automaticas, las sirenas da fieu èn vegnidas installadas en 1907, ed ils pumpiers n’avevan pli da basegn da nagin là si. El è restà.

En 1960 ha la citad vulì reducir sias notgs, che cumenzavan alura a las nov e duravan fin al di. La populaziun è sa disturbada, la pressa ha reclamà da mantegnair el, e la correspundenza dals lecturs è vegnida surabundanta durant emnas. Ses servetsch è vegnì scursanì, mai abolì: paucas citads europeicas pon sa gloriar d’in guardian en funcziun senza interrupziun dapi il temp medieval. En 2021 ha ina emprima dunna s’unì a l’equipa che al remplazza.

Ins po ir a vesair el la saira, cun reservar. E mintga atun van era uffants ensi, ina pitschna laterna en il pugn, per annunziar l’ura a sia vart.

Funtaunas: Citad da Losanna, «Le guet de la Cathédrale»; chantun Vad, inventari dal patrimoni immaterial, «Le guet de la cathédrale de Lausanne»; swissinfo, «Le guet, veilleur des nuits lausannoises».

Chattar il scrign

Sia scrign cumpara sper Losanna cur che ti has scuvert tut ils lieus sin la charta da stgazis.

Lieux scuverts: 0 sin 8

Tut ils lieus da Losanna èn scuverts: il scrign spetga tai sper la citad.