Nursa dal nas nair
Svolar fin a Zermatt
Razza dal Vallais Sura, mascotta da fatg dal vitg.
Sin ils pastgiras crappus dal Vallais Sura ins la cugnuoscha gia da lunsch: in animal grond cun in vellus alv, spess e tschur, ed ina mascrina naira. Il nair cuvra il nas ed enturna ils egls, el colura las ureglias, ils schanugls, las chanvettas ed ils chalzer. Biers e nursas portan cornas struvidas en spirala. Quai è la nursa vallesana cun nas nair, ina razza da muntogna fatga per las costas e la mal’aura.
El è solid: ina nursa creschida paisa da 70 fin 90 kilos, in botsch fin a 125. Sia launa, lunga e gropa, crescha desch centimeters en tschintg u sis mais; ins la tunda duas giadas l’onn, quai dat var quatter kilos per animal. Ins al tegn tant per sia launa sco er per sia charn.
Bein prest è el stà per svanir. Dapi ils onns 1930 fin ils onns 1960 han las autoritads ed associaziuns agriculas vulì imponer dapertut en Svizra in sulet nuors alv, standardisà e pli rentabel: ins ha cessà da renconuscher ils registers da las veglias razzas e da premiair lur animals a las exposiziuns. Ils allevaturs dal Vallais Sura han tegnì la dira. Els han fundà lur atgna associaziun en 1948, e la razza è finalmain vegnida renconuschida uffizialmain en 1962. Ella cuntegna oz plirs millis nursas inscrittas, ed ins allevescha ella er en Austria, en Germania ed en ils Pajais Bass.
Dapi che ils allevaders al tegnan per plaschair plitost che per viver da quai, ha el schizunt midà sia cumparsa: ins al selecziunescha cun ina fatscha e chommas launusas bain, perquai che quai è pli bel.
Funtaunas: Wikipedia, «Nez noir du Valais», «Walliser Schwarznasenschaf» (tudestg) e «Valais Blacknose» (englais).
Chattar il scrign
Sia scrign cumpara sper Zermatt cur che ti has scuvert tut ils lieus sin la charta da stgazis.
Lieux scuverts: 0 sin 8
Tut ils lieus da Zermatt èn scuverts: il scrign spetga tai sper la citad.
