Ir al cuntegn

Hoi

tudestg svizzer

Ins di en la Svizra orientala

Chau

Hoi zäme — a pliras persunas

Son Gagl

Dnua ella deriva

Hoi è in salid giuven, en il vair senn. Cur ch’il Schweizerisches Idiotikon, il grond dicziunari dal tudestg svizzer, ha scrit ses artitgel «hoi» ils onns 1880, salidava il pled anc nagin là: i era in clom da pasturs e charrots per manar u far ir pli spert la muaglia, ed in «los, enavant!» als umans. Tenor Wikipedia, che sa basa sin las studias da dialectologia, cumpara il senn «salid» pir en il 20avel tschientaner.

E ella cumpara en la Svizra orientala. Vers il 1925 registra Anna Zollinger-Escher en sia dissertaziun davart las furmas da salidar hoi en Appenzell dadens las Portas, en il Toggenburg ed en il Werdenberg, surtut tranter mats. L’Atlas da la cultura populara svizra ves quai alura sco ina moda tut nova dals scolars da las scolas chantunalas da Frauenfeld e da Son Gagl. Che il clom dals pasturs è daventà il salid dals scolars resta probabel, però senza cumprova.

Dapi lura ha Hoi gudagnà tut la Svizra tudestga, era sche ina part dal vest, da Basilea fin Berna e da Friburg fin en il Vallais, anc adina il snarra da temp en temp. Quai è in salid famigliar: ins di quai a quels ch’ins tutga.

En diever

Per in ami basta in pled; per ina gruppa agiuntan ins zäme, «ensemen»:

  • «Hoi Lea, wie gohts?» — Salid Lea, vai bain?
  • «Hoi zäme, mir sind do!» — Salid tuts, nus essan qua!

Funtaunas: Wikipedia en tudestg, «Hoi (interjecziun)» e «Grüezi», tenor l’Idioticon svizzer (tom II, colonna 860), la dissertaziun dad Anna Zollinger-Escher (1925) e l’Atlas da la cultura populara svizra.