Gazosa
Svolar fin a Bellinzona
Limonada en buttiglia cun cullina, quella dal martgà da la sonda.
La Gazosa è la limonada dal Tessin: aua, zutger, citron e avunda bullas per piztgar il nas. Cun citron u mandarina, mintgin ha sia favurita e la defenda. Ins la baiva frestga en il grotto, e tscherts la svidan en il boccalino, mez cun vin, per far in «mezz e mezz».
Avant las fabricas, ins la preparava a chasa. Ins bugliva l’aua, il zutger ed il citron, magari cun salvia, suvi u rosmarin, mettaiva en buttiglias e posava las buttiglias al sulegl sin il balcun per che il gas sa furma da sez, cun observar che nagina na rumpia. Las emprimas fabricas han avert a la fin dal 19avel tschientaner, ed autras han suandà en tut la Svizra taliana, fin en la Val Mesolcina, e charrotschas a chavals furnivan ils grottos in ad in.
La buttiglia ha adina quintà tant sco la bavronda. La prima, verda, sa serrava cun in tschuper da cutg da lain tegnì d’in fil da fier, sco il champagn: ins numnava la Gazosa il champagn dals povers. Suenter è vegnida la buttiglia cun culla, inventada d’in Englais: la pressiun dal gas stauschava ina culla da vaider cunter il culiez, e per avrir stueva ins stuschar ella davent cun il det. Ils uffants rumpevan las buttiglias per recuperar la culla, uschia ch’i dat be paucas pli. Oz s’han ils fabricants tessinais cunvegnì da mantegnair tuts il medem flacon da 35 centiliters cun fermagl mecanic.
Funtaunas: RSI, «Storia della gazzosa, bevanda iconica della Svizzera italiana»; swissinfo, «Ticino lemonade loses its fizz».
Chattar il scrign
Sia scrign cumpara sper Bellinzona cur che ti has scuvert tut ils lieus sin la charta da stgazis.
Lieux scuverts: 0 sin 8
Tut ils lieus da Bellinzona èn scuverts: il scrign spetga tai sper la citad.
Lieu da scuvrir sin la charta
Augustiner-Kloster Monte Carasso
Lieu da scuvrir sin la charta
Castello di Sasso Corbaro
Lieu da scuvrir sin la charta
Festung von Bellinzona
Lieu da scuvrir sin la charta
Foto-Spot Bellinzona
Lieu da scuvrir sin la charta
Kirche Santa Maria delle Grazie
Lieu da scuvrir sin la charta
Parco di Villa dei Cedri
Lieu da scuvrir sin la charta
Samstags-Markt Bellinzona
Lieu da scuvrir sin la charta
Über die Hängebrücke Carasc


